ГЕРИЛА АКЦИЈА ВО СКОПЈЕ: „ЧЕКАЊЕ“ ЗА ЗДРАВСТВЕНА УСЛУГА СО „КАФЕ ВРСКА“ И КОВЕРТ СО ЕВРА

БОЛНИЧКА ЧЕКАЛНА ПОСТАВЕНА НА УЛИЦА – ЕСЕ СО НЕОБИЧНА ИНСТАЛАЦИЈА ПРЕДУПРЕДУВА НА КОРУПЦИЈАТА ВО ЈАВНОТО ЗДРАВСТВО

Болничка чекална, шалтер и редица столчиња, но наместо во здравствена установа – поставени на јавен простор меѓу булеварот „Партизански одреди“ и улицата „Ленинова“ во Скопје. Необичната сцена е дел од герила-акција на Здружението за еманципација, солидарност и еднаквост на жените – ЕСЕ, преку која организацијата сака да го привлече вниманието кон проблемот со корупцијата во јавното здравство.

Инсталацијата е поставена како симболична „чекална“ во која граѓаните се соочуваат со порака за тоа како изгледа патот до здравствената услуга кога, покрај официјалните процедури, се појавуваат неформални начини на „завршување работа“.

ЧЕКАЛНА КАКО СИМБОЛ НА СИСТЕМОТ

Од ЕСЕ преку герила-инсталацијата ја користат добро познатата слика на болничката чекална за да отворат пошироко прашање: колку чекањето, административните процедури и недостигот од информации можат да создадат простор за коруптивни практики во здравството.

Поставувањето на болничкиот инвентар на улица има за цел проблемот да го извади од институционалните ѕидови и директно да го постави пред граѓаните.

Наместо пациентите да бидат само пасивни учесници во здравствениот систем, акцијата ги поттикнува да размислат за начинот на кој се обезбедува здравствена услуга и за можните последици од корупцијата врз еднаквиот пристап до здравствена заштита.

„КАФЕ ВРСКА“ И КОВЕРТ СО ЕВРА

Посебно внимание привлекуваат симболите употребени во инсталацијата – „кафе врска“ и коверт со евра.

Тие се препознатливи како алузија на неформални начини на посредување, услуги и плаќања со кои граѓаните понекогаш се соочуваат или за кои слушаат кога станува збор за пристап до одредена услуга.

Пораката на ЕСЕ е дека здравствената услуга не треба да зависи од лични познанства, посредници или дополнителни плаќања, туку од јасни правила и еднаков третман на сите пациенти.

Корупцијата во здравството, покрај финансиската димензија, може да има и сериозни последици врз довербата на граѓаните во институциите.

АКЦИЈА ПРОТИВ КОРУПЦИЈАТА ВО ЈАВНОТО ЗДРАВСТВО

Герила-акцијата е дел од проектот „Посилен систем за поправедна заштита: Намалување на корупцијата во здравството“.

Преку вакви јавни активности ЕСЕ ја отвора темата за потребата од посилен систем на превенција, поголема транспарентност и механизми преку кои граѓаните ќе можат да пријавуваат сомнежи за коруптивно однесување.

Особено значајно е што пораката е поставена во јавен простор, каде што секојдневно поминуваат голем број граѓани. Наместо темата да остане во рамките на стручни анализи и институционални извештаи, таа е претставена преку визуелен концепт што треба веднаш да го привлече вниманието.

ЗОШТО Е ВАЖНО ДА СЕ ЗБОРУВА ЗА КОРУПЦИЈАТА ВО ЗДРАВСТВОТО?

– Фото Слободен печат – Методи Здравев

Здравствениот систем е една од областите во кои граѓаните се особено зависни од институциите и професионалците. Кога пациентот бара преглед, дијагноза, терапија или друга здравствена услуга, неговата позиција често е ранлива.

Токму затоа, еднаков пристап до здравствените услуги, транспарентните процедури и јасните механизми за заштита се клучни за довербата во јавното здравство.

Герила-инсталацијата на ЕСЕ преку едноставна, но провокативна сцена испраќа порака дека „чекањето“ за здравствена услуга не смее да се претвори во чекање на вистинската „врска“, посредник или коверт.

Поставувањето на „болничката чекална“ на улица е обид оваа тема да стане видлива за пошироката јавност и да поттикне разговор за тоа како да се изгради поправеден и поотпорен здравствен систем.

КРАЈНА ПОРАКА: ЗДРАВСТВЕНАТА УСЛУГА НЕ ТРЕБА ДА ИМА ЦЕНА ПОД МАСА

Со герила-акцијата ЕСЕ испраќа јасна порака дека здравствената заштита треба да биде достапна врз основа на потребата на пациентот, а не врз основа на неговите познанства, финансиската моќ или можноста да обезбеди неформална услуга.

Инсталацијата можеби е привремена, но прашањето што го отвора е многу пошироко: како да се обезбеди здравствен систем во кој пациентите ќе имаат доверба дека до услугата можат да стигнат преку редовниот пат – без „кафе врска“, без посредување и без коверт.